Ngày 22/10/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Công điện số 201/CĐ-TTg về việc tập trung rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính (TTHC) dựa trên dữ liệu, nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách TTHC theo hướng khoa học, bài bản, lấy thực tiễn làm thước đo và mức độ sẵn có của dữ liệu làm nền tảng triển khai. Công điện được ban hành trong bối cảnh yêu cầu cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số ngày càng cấp thiết, đòi hỏi các bộ, ngành, địa phương phải có cách tiếp cận mới, thực chất hơn, tránh hình thức, bảo đảm mang lại lợi ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp.

Công điện số 201/CĐ-TTg được ban hành trên cơ sở thực hiện ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm tại Thông báo số 07-TB/CQTTBCĐ ngày 15/10/2025 của Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, cùng với Thông báo số 386-TB/VPTW ngày 16/10/2025 về cuộc họp giao ban chủ chốt tháng 10/2025. Đây là những định hướng lớn, thể hiện quyết tâm chính trị cao trong việc đổi mới phương thức quản lý nhà nước, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, từ quản lý bằng hồ sơ giấy sang quản lý dựa trên dữ liệu số.

Theo nội dung Công điện, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương tập trung chỉ đạo rà soát, cắt giảm, đơn giản hóa TTHC theo hướng không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những thông tin, giấy tờ mà Nhà nước đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Yêu cầu này nhằm cắt giảm thời gian, chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi tối đa cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, đồng thời nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Cụ thể, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu khẩn trương rà soát đối với 734 TTHC theo Văn bản số 4735/TCT ngày 20/10/2025 của Tổ Công tác triển khai Đề án 06, cải cách TTHC, chuyển đổi số gắn với Đề án 06, cũng như các TTHC khác có chứa một trong 15 loại giấy tờ đã có thông tin trên các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành và có thể cắt giảm ngay. Việc rà soát này phải được thực hiện nghiêm túc, toàn diện, không bỏ sót, tránh tình trạng rà soát hình thức, báo cáo “đẹp” nhưng không tạo ra thay đổi thực chất trong thực tiễn giải quyết TTHC.

Đối với các bộ, cơ quan ngang bộ, Công điện yêu cầu đẩy nhanh tiến độ sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để thực thi các phương án cắt giảm, đơn giản hóa TTHC đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo từng lĩnh vực quản lý. Trong quá trình sửa đổi, các bộ, ngành phải chủ động cắt giảm hoặc không yêu cầu cá nhân, tổ chức cung cấp thành phần hồ sơ mà thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu, bảo đảm nguyên tắc “Nhà nước không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại những gì Nhà nước đã có”. Có thể nói, đây là yêu cầu tưởng chừng đơn giản nhưng nếu làm không quyết liệt thì rất dễ rơi vào tình trạng “có dữ liệu mà vẫn xin giấy”.

Đối với 668 TTHC đặc thù do địa phương ban hành, Thủ tướng Chính phủ giao Chủ tịch Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố chỉ đạo rà soát, tham mưu cơ quan có thẩm quyền ở địa phương sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật để thực hiện việc cắt giảm hoặc không yêu cầu cung cấp các thành phần hồ sơ đã có dữ liệu. Việc này phải hoàn thành chậm nhất trước ngày 15/11/2025 hoặc tại kỳ họp Hội đồng nhân dân gần nhất. Thời hạn cụ thể được nêu rõ nhằm tránh tình trạng kéo dài, chậm trễ, đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan, đơn vị.

Công điện cũng quy định rõ trách nhiệm tổng hợp, báo cáo. Theo đó, các bộ, ngành, địa phương phải gửi kết quả rà soát về Bộ Tư pháp trước ngày 31/10/2025. Trên cơ sở đó, Bộ Tư pháp có trách nhiệm hướng dẫn cụ thể việc rà soát các TTHC có thành phần hồ sơ là một trong 15 loại giấy tờ đã có dữ liệu, đồng thời đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa, trong đó xác định rõ điều, khoản, điểm tại các văn bản quy phạm pháp luật cần sửa đổi, bổ sung để bảo đảm tính khả thi và đồng bộ khi triển khai.

Bên cạnh nhiệm vụ hướng dẫn, Bộ Tư pháp còn được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, Bộ Nội vụ, Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan đánh giá kết quả rà soát và xây dựng Báo cáo tổng thể về việc thực hiện cắt giảm, đơn giản hóa TTHC, hoàn thành trước ngày 15/11/2025. Đồng thời, Bộ Tư pháp chủ trì xây dựng Nghị quyết của Chính phủ theo Nghị quyết số 206/2025/QH15 ngày 25/6/2025 của Quốc hội về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật, nhằm thay thế ngay các thành phần hồ sơ mà thông tin đã có trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Nghị quyết này phải được trình Chính phủ ban hành trước ngày 15/11/2025, thể hiện tinh thần hành động khẩn trương, quyết liệt.

Để bảo đảm tính xuyên suốt và hiệu quả trong chỉ đạo, Công điện giao các đồng chí Phó Thủ tướng Chính phủ, theo lĩnh vực được phân công phụ trách, trực tiếp chỉ đạo các bộ, cơ quan ngang bộ thực hiện đầy đủ, đúng tiến độ và bảo đảm chất lượng các nhiệm vụ được giao. Đây là điểm nhấn quan trọng, thể hiện sự gắn trách nhiệm cá nhân của lãnh đạo Chính phủ với kết quả cải cách TTHC, tránh tình trạng “trên nóng, dưới lạnh”.

Có thể khẳng định, Công điện số 201/CĐ-TTg là bước đi tiếp theo mang tính quyết liệt trong lộ trình cải cách TTHC gắn với chuyển đổi số quốc gia. Việc lấy dữ liệu làm trung tâm, coi dữ liệu là “nguyên liệu đầu vào” của quá trình giải quyết TTHC không chỉ giúp giảm gánh nặng giấy tờ cho người dân, doanh nghiệp mà còn góp phần thay đổi tư duy quản lý của bộ máy hành chính nhà nước. Nếu được triển khai đồng bộ, nghiêm túc, Công điện này sẽ góp phần quan trọng vào việc xây dựng nền hành chính hiện đại, minh bạch, hiệu quả, đúng với kỳ vọng của Đảng, Nhà nước và xã hội.

 

Phòng Kiểm soát thủ tục hành chính