Sáng 29/01/2026, tại trụ sở Bộ Y tế, GS.TS Trần Văn Thuấn, Thứ trưởng Bộ Y tế, Chủ tịch Hội đồng Y khoa Quốc gia chủ trì Hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến toàn quốc triển khai Quyết định số 118/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026–2030”.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn chủ trì hội nghị toàn quốc triển khai Quyết định số 118/QĐ-TTg ngày 16/01/2026 của Thủ tướng Chính phủ

Tham dự Hội nghị có đông đảo đại diện lãnh đạo các Cục, Vụ thuộc Bộ Y tế; đại biểu đại diện các Sở Y tế, các cơ quan, đơn vị liên quan.

TS.BS Hà Anh Đức, Cục trưởng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh phát biểu

Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026–2030” được phê duyệt tại Quyết định 118/QĐ-TTg đặt ra mục tiêu tổng quát: Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và nâng cao hiệu quả thực hiện biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần, đáp ứng yêu cầu của hoạt động tố tụng, thi hành án và yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự trong tình hình mới.

Các đại biểu thảo luận về giải pháp triển khai Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026–2030”.

Để đạt được mục tiêu đó, Đề án đã xác định nhiều nhiệm vụ, giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện tổ chức bộ máy, phát triển nguồn nhân lực, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị, đến hoàn thiện cơ chế phối hợp liên ngành và tăng cường quản lý, giám sát.

Các đại biểu thảo luận về giải pháp triển khai Đề án “Tăng cường năng lực hệ thống giám định pháp y, pháp y tâm thần và bắt buộc chữa bệnh tâm thần giai đoạn 2026–2030”.

Tại hội nghị, các đại biểu tập trung trao đổi thẳng thắn, chia sẻ kinh nghiệm, đồng thời đề xuất các giải pháp thiết thực để Bộ Y tế và các cơ quan liên quan kịp thời tiếp thu, hoàn thiện công tác chỉ đạo, điều hành. Tập trung vào những nhóm vấn đề: Hoàn thiện thể chế, quy định pháp luật, mô hình tổ chức pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần theo hướng tinh, gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phù hợp với hệ thống tổ chức cơ quan nhà nước; bảo đảm, điều kiện cơ sở vật chất, nhân lực cho công tác pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần; tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, đẩy mạnh chuyển đổi số; đẩy mạnh công tác truyền thông; nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, chú trọng công tác kiểm tra, giám sát, xử lý vi phạm; thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực pháp y, pháp y tâm thần, bắt buộc chữa bệnh tâm thần.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn kết luận Hội nghị

Phát biểu kết luận hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn nhấn mạnh: Trong những năm qua, công tác giám định pháp y, pháp y tâm thần và việc áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần đã có nhiều cố gắng, đóng góp tích cực cho hoạt động tố tụng, thi hành án, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và quyền con người. Tuy nhiên, thực tiễn cũng cho thấy: Nhu cầu giám định pháp y, pháp y tâm thần ngày càng gia tăng, tính chất vụ việc ngày càng phức tạp; hệ thống tổ chức, nguồn nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị tại nhiều địa phương còn hạn chế; công tác quản lý, điều trị người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần còn gặp nhiều khó khăn, áp lực.

“Trong bối cảnh đó, việc Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 118/QĐ-TTg là hết sức kịp thời và cần thiết, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với lĩnh vực đặc thù, nhạy cảm nhưng có ý nghĩa rất quan trọng này” Thứ trưởng Bộ Y tế khẳng định và yêu cầu các đơn vị đầu mối tập trung rà soát, kiện toàn công tác thể chế, pháp chế, tạo cơ chế động lực, thu hút cán bộ làm công tác pháp y tâm thần. Đồng thời, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu Vụ Tổ chức cán bộ, Vụ Kế hoạch – Tài chính bàn giải pháp tháo gỡ, hỗ trợ 9 đơn vị và các tỉnh, thành phố đang thiếu nguồn nhân lực, cán bộ thực thi nhiệm vụ.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đề nghị các địa phương tập trung cùng thúc đẩy triển khai ở tuyến cơ sở

“Cục Quản lý Khám, chữa bệnh phối hợp với các đơn vị liên quan xây dựng định mức kinh tế kỹ thuật cho các danh mục liên quan, tính đúng, tính đủ để thu đúng, thu đủ” Thứ trưởng Bộ Y tế nói và đề cập một số nội dung đối với các địa phương, bao gồm: Khẩn trương xây dựng và ban hành kế hoạch triển khai Đề án tại địa phương, bảo đảm bám sát mục tiêu, nhiệm vụ của Quyết định 118/QĐ-TTg và phù hợp với điều kiện thực tiễn; chủ động rà soát, đánh giá thực trạng hệ thống giám định pháp y trên địa bàn; trên cơ sở đó, đề xuất phương án kiện toàn tổ chức, đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và đào tạo nhân lực; tăng cường phối hợp chặt chẽ giữa Sở Y tế với Công an, Tòa án, Viện kiểm sát và các cơ quan liên quan tại địa phương, bảo đảm thống nhất, thông suốt trong trưng cầu, thực hiện giám định và quản lý người bị áp dụng biện pháp tư pháp bắt buộc chữa bệnh tâm thần; chủ động tham mưu UBND tỉnh, thành phố bố trí nguồn lực, lồng ghép kinh phí thực hiện Đề án với các chương trình, dự án liên quan; đồng thời thường xuyên báo cáo, phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc về Bộ Y tế để được hướng dẫn, tháo gỡ.

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn khẳng định Bộ Y tế tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc triển khai Đề án

Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn khẳng định: Bộ Y tế sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành Trung ương, tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc triển khai Đề án; kịp thời tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ những vấn đề phát sinh vượt thẩm quyền để Đề án theo Quyết định 118/QĐ-TTg sẽ được triển khai đồng bộ, thực chất, hiệu quả, tạo chuyển biến rõ nét trong giai đoạn 2026–2030 và các năm tiếp theo./.