Sau đại dịch COVID-19, bản đồ y tế thế giới đang được vẽ lại theo một hướng hoàn toàn mới. Nếu trước đây hệ thống y tế chủ yếu tập trung vào hoạt động chữa bệnh, thì hiện nay xu hướng phát triển đã chuyển sang mô hình dịch vụ chăm sóc sức khỏe toàn diện, bao gồm tầm soát, phòng ngừa, điều trị, phục hồi chức năng và cả trải nghiệm nghỉ dưỡng.

PGS.TS Giannina Warren (trái) và TS Bùi Quốc Liêm

Trong bối cảnh đó, du lịch y tế đang nổi lên như một lĩnh vực dịch vụ có tốc độ tăng trưởng nhanh trên toàn cầu. Ngày càng nhiều người sẵn sàng di chuyển ra nước ngoài để tìm kiếm dịch vụ y tế chất lượng cao với chi phí hợp lý, đồng thời kết hợp trải nghiệm du lịch và chăm sóc sức khỏe. Nhờ vậy, du lịch y tế đã dần thoát khỏi vị thế của một “thị trường ngách” để trở thành ngành dịch vụ giàu tiềm năng.

Cơ hội mới bước vào ngành dịch vụ toàn cầu

Tại khu vực Đông Nam Á, nhiều quốc gia đã sớm nắm bắt xu hướng này. Thái Lan và Malaysia được xem là những hình mẫu thành công khi xây dựng chiến lược thương hiệu quốc gia cho du lịch y tế. Các chiến dịch quảng bá dài hạn của hai quốc gia này kết hợp giữa chất lượng y tế, tiêu chuẩn chăm sóc quốc tế và hình ảnh văn hóa hiếu khách, từ đó thu hút hàng triệu bệnh nhân quốc tế mỗi năm.

Theo PGS.TS Giannina Warren, Chủ nhiệm cấp cao bộ môn Truyền thông chuyên nghiệp tại Đại học RMIT Việt Nam, đối với nhiều quốc gia, du lịch y tế không chỉ mang ý nghĩa kinh tế mà còn là công cụ thể hiện quyền lực mềm quốc gia.

“Đối với chính phủ các nước trong khu vực, du lịch y tế không chỉ là nguồn thu mà còn là cách thể hiện hình ảnh quốc gia thông qua năng lực y tế, chất lượng dịch vụ và mức độ tin cậy của hệ thống chăm sóc sức khỏe”, bà nhận định.

Với nền y tế đang hiện đại hóa nhanh chóng, cùng với sự gia tăng đầu tư của khu vực tư nhân và lợi thế chi phí cạnh tranh, Việt Nam được đánh giá có nhiều tiềm năng để trở thành trung tâm du lịch y tế mới của khu vực. Theo báo cáo của IMARC Group, doanh thu du lịch y tế tại Việt Nam năm 2025 đạt hơn 850 triệu USD, với tốc độ tăng trưởng bình quân khoảng 18% mỗi năm và có thể đạt mốc 4 tỷ USD vào đầu thập kỷ tới.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia, để hiện thực hóa tiềm năng này, Việt Nam cần giải quyết một thách thức quan trọng: xây dựng chiến lược truyền thông đủ mạnh để định vị thương hiệu du lịch y tế trên bản đồ quốc tế.

Xây dựng niềm tin: từ tiêu chuẩn y khoa đến trải nghiệm dịch vụ

Ngành y tế Việt Nam đang hiện đại hóa nhanh chóng và thu hút ngày càng nhiều đầu tư tư nhân. Ảnh: Pixabay

Du lịch y tế bao gồm nhiều loại hình dịch vụ khác nhau, từ khám sức khỏe tổng quát, nha khoa, phẫu thuật thẩm mỹ đến những kỹ thuật điều trị chuyên sâu như ung thư, chấn thương chỉnh hình hay quản lý bệnh mạn tính.

Trong những năm gần đây, hệ thống y tế Việt Nam đã đạt được nhiều bước tiến quan trọng. Các thành tựu trong ghép tạng, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF), phẫu thuật robot hay nhiều kỹ thuật lâm sàng phức tạp cho thấy năng lực chuyên môn của đội ngũ y bác sĩ trong nước ngày càng tiệm cận các tiêu chuẩn khu vực.

Theo TS Bùi Quốc Liêm, giảng viên ngành Truyền thông chuyên nghiệp tại Đại học RMIT Việt Nam, đây là nền tảng quan trọng để phát triển du lịch y tế. Tuy nhiên, phần lớn các thành tựu y khoa của Việt Nam mới chỉ được truyền thông dưới dạng những câu chuyện riêng lẻ, chưa được kết nối thành một thông điệp thống nhất về năng lực của hệ thống y tế quốc gia.

Một trong những tiêu chuẩn quan trọng giúp củng cố niềm tin của bệnh nhân quốc tế là chứng nhận Joint Commission International (JCI), được xem là “tiêu chuẩn vàng” về quản trị bệnh viện và an toàn người bệnh trên thế giới.

Hiện nay, Thái Lan có hàng chục bệnh viện đạt chứng nhận này, qua đó củng cố mạnh mẽ uy tín của hệ thống y tế nước này trên thị trường quốc tế. Trong khi đó, Việt Nam mới có chưa tới 10 cơ sở đạt chuẩn JCI, phần lớn thuộc khối bệnh viện tư nhân.

Năm 2025, lần đầu tiên một bệnh viện công lập tại Việt Nam đạt chứng nhận JCI, được xem là dấu mốc quan trọng. Tuy nhiên, theo các chuyên gia, những bước tiến như vậy cần được truyền thông rõ ràng và liên tục để tạo ấn tượng mạnh mẽ hơn với cộng đồng quốc tế.

Bên cạnh yếu tố chuyên môn, trải nghiệm dịch vụ cũng đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng niềm tin của bệnh nhân quốc tế. Tại Thái Lan, nhiều bệnh viện đã được thiết kế như những không gian chăm sóc sức khỏe “5 sao”, nơi bệnh nhân được phục vụ bởi đội ngũ nhân viên đa ngôn ngữ, quy trình hành chính đơn giản và dịch vụ hỗ trợ chuyên nghiệp.

Những trải nghiệm tích cực này thường được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, qua đó tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ và định hình nhận thức của công chúng quốc tế về chất lượng dịch vụ y tế.

Truyền thông – yếu tố quyết định của du lịch y tế

Theo các chuyên gia, nếu du lịch nghỉ dưỡng chủ yếu dựa vào trải nghiệm, thì du lịch y tế lại phụ thuộc rất lớn vào niềm tin. Bệnh nhân không chỉ lựa chọn một điểm đến du lịch, mà đang đưa ra quyết định liên quan trực tiếp đến sức khỏe, thậm chí là tính mạng của mình.

Chính vì vậy, truyền thông trong lĩnh vực du lịch y tế đóng vai trò quan trọng không kém năng lực chuyên môn.

Theo PGS.TS Warren, hiện nay du khách quốc tế thường gặp khó khăn khi tìm kiếm nguồn thông tin chính thống và đáng tin cậy về hệ thống y tế Việt Nam. Thông tin thường bị phân tán trên nhiều nền tảng khác nhau như website của bệnh viện, mạng xã hội, báo chí hoặc các diễn đàn trực tuyến.

Sự thiếu thống nhất này khiến nhiều bệnh nhân quốc tế cảm thấy phân vân khi lựa chọn, ngay cả khi năng lực chuyên môn của ngành y tế Việt Nam thực tế khá mạnh.

Các chuyên gia cho rằng Việt Nam đang có cơ hội xây dựng một chiến lược truyền thông đồng bộ hơn cho du lịch y tế. Chiến lược này cần kết nối giữa hệ thống pháp lý, các tiêu chuẩn kiểm định chất lượng, trải nghiệm dịch vụ và những câu chuyện thực tế của bệnh nhân.

Việc minh bạch thông tin về các chứng nhận quốc tế, công bố dữ liệu điều trị, chia sẻ hành trình hồi phục của bệnh nhân và dịch vụ chăm sóc sau điều trị có thể giúp củng cố niềm tin của bệnh nhân quốc tế theo thời gian.

Bên cạnh đó, các bệnh viện quốc tế, hệ thống y tế tư nhân và các đơn vị dịch vụ liên quan có thể phối hợp chặt chẽ hơn với Bộ Y tế Việt Nam để xây dựng một khung truyền thông chung cho du lịch y tế.

Theo TS Bùi Quốc Liêm, điều quan trọng là chuyển từ việc truyền thông các thành tích riêng lẻ sang một chiến lược kể chuyện có hệ thống, trong đó những câu chuyện về bác sĩ, bệnh nhân, hành trình điều trị và trải nghiệm chăm sóc được kết nối thành một hình ảnh tổng thể về y tế Việt Nam.

Trong thời đại kỹ thuật số, các nền tảng trực tuyến cũng đóng vai trò ngày càng quan trọng. Từ hệ thống tư vấn y tế trực tuyến, nền tảng đặt lịch khám quốc tế cho đến các kênh đánh giá dịch vụ, tất cả đều là cơ hội để ngành y tế Việt Nam tiếp cận bệnh nhân toàn cầu trước khi họ đưa ra quyết định lựa chọn điểm đến điều trị.

Theo các chuyên gia, khi chiến lược truyền thông được triển khai bài bản, du lịch y tế không chỉ giúp gia tăng nguồn thu cho ngành du lịch mà còn góp phần nâng cao hình ảnh quốc gia.

“Về lâu dài, tương lai của du lịch y tế Việt Nam không chỉ phụ thuộc vào năng lực chuyên môn của hệ thống y tế, mà còn phụ thuộc vào việc năng lực đó được truyền đạt ra thế giới một cách tự tin, minh bạch và nhất quán đến mức nào”, PGS.TS Warren nhấn mạnh.

(Nguồn: hanoimoi.vn)