Chiều 17/3/2026, tại trụ sở Bộ Y tế, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì cuộc họp với Tổ soạn thảo và nhóm Biên tập xây dựng Nghị định Quy định chi tiết một số Điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên chủ trì cuộc họp

Luật Dân số, được Quốc hội Việt Nam thông qua ngày 10/12/2025 và dự kiến có hiệu lực từ 01/7/2026, gồm 8 chương, 30 điều. Các đại biểu tập trung bàn thảo, đóng góp ý kiến xây dựng hoàn thiện dự thảo Nghị định Quy định chi tiết một số Điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số. Trong đó, cụ thể hóa các quy định với nhiều nội dung tại Luật, như truyền thông, giáo dục về dân số; duy trì mức sinh thay thế; giảm mất cân bằng giới tính khi sinh; thích ứng với già hóa dân số; và nâng cao chất lượng dân số. Văn bản cũng xác định rõ trách nhiệm của cơ quan, tổ chức và cá nhân trong việc thực hiện chính sách dân số.

Các đại biểu tham gia thảo luận xây dựng Nghị định

Bên cạnh hỗ trợ tài chính, Dự thảo Nghị định còn hướng dẫn cụ thể biện pháp tổ chức, thi hành Luật Dân số ở một số chính sách nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các gia đình sinh con; công tác chăm sóc, phát huy vai trò của người cao tuổi; chế độ cho cộng tác viên dân số cũng như làm rõ về sự phối hợp liên ngành trong quá trình triển khai. Thông qua đó, góp phần tăng cường phân cấp, phân quyền hợp lý cho địa phương gắn với kiểm tra, giám sát; bảo đảm phù hợp với đặc điểm dân số, điều kiện kinh tế - xã hội của từng vùng, miền; bảo đảm bình đẳng giới, quyền con người và quyền công dân theo quy định của pháp luật; bảo đảm kiểm soát thủ tục hành chính, cải cách hành chính; ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý dân số.

Trong quá trình hoàn thiện dự thảo, cơ quan soạn thảo đã làm rõ nhóm đối tượng thụ hưởng thay vì quy định chung chung. Theo đó, chính sách hướng đến ba nhóm chính là phụ nữ là người dân tộc thiểu số rất ít người. Phụ nữ cư trú tại địa phương có mức sinh thấp hơn mức sinh thay thế và phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi.

Ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số phát biểu

Ngoài ra, dự thảo cũng tính đến các trường hợp cụ thể như sinh đôi, sinh ba. Đối với nhóm sinh đủ hai con trước 35 tuổi, nội dung được chia rõ thành các tình huống như sinh lần thứ nhất là sinh đôi trở lên hoặc sinh lần thứ hai trở lên, bao gồm cả sinh đôi, sinh ba, với điều kiện tại thời điểm đó có con đẻ còn sống.

Một điểm mới được nhấn mạnh là việc làm rõ khái niệm “nơi cư trú” và “thân nhân” ngay trong tờ khai để thuận tiện cho người dân khi thực hiện. Theo đó: “nơi cư trú” được xác định theo quy định của pháp luật về cư trú, bao gồm thường trú và tạm trú. “thân nhân” được xác định theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội. Việc cụ thể hóa các nội dung này nhằm tránh vướng mắc trong quá trình triển khai tại cơ sở.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên kết luận cuộc họp

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên nhấn mạnh, Luật Dân số được ban hành đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chính sách dân số, khi trọng tâm không còn chỉ là kế hoạch hóa gia đình mà hướng đến cách tiếp cận toàn diện hơn về dân số và phát triển. Theo đó, việc soạn thảo Dự thảo Nghị định Quy định chi tiết một số Điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số sẽ cụ thể, chi tiết việc hướng dẫn thi hành các chính sách trong Luật.

Thứ trưởng Bộ Y tế đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để bảo đảm tính cụ thể của dự thảo. Theo đó, các quy định cần làm rõ, nội dung kiểm tra chuyên ngành liên quan đến lựa chọn giới tính thai nhi. Trình tự, thủ tục thực hiện tại cơ sở và trách nhiệm của các cơ quan liên quan.

Đồng thời, Thứ trưởng Bộ Y tế cũng lưu ý cần tránh tình trạng quy định chung chung, khó triển khai hoặc quá chi tiết nhưng không phù hợp với thực tiễn. Việc xây dựng dự thảo Nghị định phải bảo đảm vừa có tính định hướng, vừa đủ cụ thể để địa phương thực hiện.

Một nội dung khác được nhấn mạnh là cần rà soát toàn bộ dự thảo để bảo đảm không trùng lặp với các quy định đã có trong Luật, đồng thời bổ sung những nội dung còn thiếu theo yêu cầu của Luật giao.

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên: Sớm hoàn thiện văn bản pháp luật hướng dẫn triển khai Luật Dân số, góp phần giải quyết những thách thức mới về dân số

Cùng đó là tổng hợp hoàn thiện dự thảo bộ hồ sơ trình cấp có thẩm quyền về Dự thảo Nghị định, Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên yêu cầu và khẳng định, việc hoàn thiện các văn bản hướng dẫn sẽ giúp sớm đưa các chính sách của Luật Dân số vào thực tiễn, góp phần giải quyết những thách thức mới về dân số trong thời gian tới./.