Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Phòng bệnh số 114/2025/QH15. Đây là đạo luật quan trọng nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng và Nhà nước về công tác phòng bệnh, với trọng tâm chuyển từ “tập trung khám bệnh, chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh”.

Các y, bác sĩ thăm khám cho người khuyết tật, người trong hộ cận nghèo tại Phòng khám 21 Phan Chu Trinh, Hà Nội.

Để các quy định của Luật Phòng bệnh được triển khai hiệu quả, Bộ Y tế đang khẩn trương xây dựng, lấy ý kiến các bộ, ngành, địa phương để sớm ban hành các văn bản hướng dẫn thực hiện bộ luật.

Tiến sĩ Hoàng Minh Đức, Cục trưởng Phòng bệnh (Bộ Y tế) cho biết: Mục đích ban hành Luật Phòng bệnh nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về phòng bệnh, góp phần nâng cao sức khỏe cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam.

Luật Phòng bệnh gồm 6 Chương, 46 Điều, áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài tại Việt Nam và có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026. Đáng chú ý, bên cạnh việc kế thừa của Luật Phòng, chống bệnh truyền nhiễm (năm 2007), Luật Phòng bệnh được thông qua lần này có những điểm mới mang tính đột phá như: Luật khẳng định phòng bệnh chủ động là chính, lấy người dân làm trung tâm, chú trọng chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời.

Cám bộ y tế tư vấn, khán bệnh miễn phí cho người dân trên địa bàn thành phố Hà Nội (Ảnh: VÂN VÂN)

Trong đó, Luật không chỉ tập trung vào bệnh truyền nhiễm mà bao quát cả bệnh không lây nhiễm, rối loạn tâm thần, dinh dưỡng trong phòng bệnh và điều kiện bảo đảm để phòng bệnh; quy định ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí chi thường xuyên, chi đầu tư cho y tế dự phòng; thành lập Quỹ phòng bệnh...

Luật mới cũng đã nâng cao quyền lợi của người dân như: Được hưởng chính sách khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên; được bảo đảm công bằng trong tiếp cận vắc-xin, sinh phẩm; hỗ trợ thực hiện dinh dưỡng trong phòng bệnh cho các đối tượng, khu vực ưu tiên phù hợp điều kiện phát triển kinh tế-xã hội.

Ngoài ra, Luật cũng quy định về ưu đãi đối với nhân lực làm công tác phòng bệnh như: Áp dụng chính sách ưu đãi đặc thù, vượt trội đối với nhân viên y tế tại trạm y tế cấp xã, cơ sở y tế dự phòng; cơ sở y tế dự phòng được chủ động quy định mức thu nhập tăng thêm từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách nhà nước…

Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Văn phòng Chính phủ, các bộ, ngành, đơn vị trực thuộc xây dựng dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng bệnh; dự thảo Thông tư quy định về hoạt động tiêm chủng, nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật, bảo đảm tính khả thi, thống nhất và phù hợp điều kiện thực tiễn của hệ thống y tế cũng như của các địa phương.

Trong đó, dự thảo Nghị định dự kiến gồm 11 chương với 120 điều. Từ năm 2026, ưu tiên thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người cao tuổi, khuyết tật, người nghèo, người có công, mắc bệnh mạn tính, sống tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế-xã hội khó khăn, xã đảo, đặc khu.

Từ năm 2028, thực hiện khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho các đối tượng còn lại. Dựa trên kết quả khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành kế hoạch, tổ chức khám miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho nhân dân trên địa bàn.

Căn cứ vào điều kiện kinh tế-xã hội trong từng thời kỳ, khả năng cân đối ngân sách và nguồn huy động của địa phương, Hội đồng nhân dân cấp tỉnh quyết định mở rộng đối tượng, danh mục dịch vụ khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí theo quy định.

Việc tổ chức được thực hiện tại các cơ sở khám, chữa bệnh đủ điều kiện theo quy định hoặc thông qua hình thức lưu động, bảo đảm tuân thủ quy định chuyên môn.

Thứ trưởng Y tế Nguyễn Thị Liên Hương cho rằng: Việc xây dựng Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng bệnh cần bám sát tinh thần cải cách thủ tục hành chính, thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, Chính phủ về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục, không để phát sinh thêm các thủ tục không cần thiết.

Đối với trường hợp cần bổ sung quy định mới, các đơn vị phải tiến hành rà soát kỹ lưỡng, bảo đảm phù hợp quyết định hiện hành, có cơ sở thực tiễn rõ ràng.

Đặc biệt, với những nội dung có liên quan kinh phí, điều kiện triển khai hoặc ảnh hưởng đến nhiều đối tượng cần được đánh giá chi tiết, toàn diện để tạo thuận lợi cho quá trình thẩm định của các bộ, ngành liên quan.

Bộ Y tế cũng yêu cầu các đơn vị soạn thảo cần đặc biệt quan tâm đến các điều khoản chuyển tiếp trong Nghị định, Thông tư.

Đối với những quy định mới hoặc nâng cao tiêu chuẩn so với hiện hành phải có lộ trình thực hiện phù hợp, nhất là trong các lĩnh vực liên quan nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị, nguồn lực tài chính nhằm bảo đảm tính liên tục, không gây gián đoạn trong quá trình triển khai.

(Nguồn: nhandan.vn)

Huyền Thị Lê