Xuất bản thông tin Xuất bản thông tin

Ngày 24/3/2026, Bệnh viện Phổi Trung ương tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Thế giới phòng, chống lao với sự tham gia trực tiếp và trực tuyến tại nhiều điểm cầu là các cơ sở điều trị lao và bệnh phổi trên cả nước.

Hưởng ứng Ngày Thế giới phòng, chống lao năm 2026 với chủ đề toàn cầu “Đúng! Chúng ta có thể chấm dứt bệnh lao! Quốc gia dẫn dắt - Người dân đồng hành”, Việt Nam lựa chọn chủ đề “Phát hiện lao gắn với khám sức khỏe định kỳ cho mỗi người dân”. Chủ đề thể hiện quyết tâm tăng cường phát hiện sớm bệnh lao thông qua hệ thống khám sức khỏe định kỳ, góp phần giảm lây nhiễm trong cộng đồng và nâng cao hiệu quả điều trị.

TSBSCC. Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng ban Điều hành Chương trình Chống lao Quốc gia phát biểu.

Phát biểu tại buổi lễ, TSBSCC. Đinh Văn Lượng, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương, Trưởng ban Điều hành Chương trình Chống lao Quốc gia nhấn mạnh: Việc khám sàng lọc bệnh lao hiện chưa được đưa vào danh mục khám sức khỏe ban đầu và khám sức khỏe định kỳ. Do đó, nhiều trường hợp người dân khi đi khám sức khỏe định kỳ vẫn bỏ sót việc sàng lọc lao.

Theo đó, Bệnh viện Phổi Trung ương và Chương trình Chống lao Quốc gia kiến nghị Bộ Y tế chỉ đạo lồng ghép nội dung khám sàng lọc lao vào các đợt khám sức khỏe định kỳ và các chương trình khám sàng lọc miễn phí hằng năm. Việc chủ động sàng lọc thông qua khám sức khỏe định kỳ được coi là “chìa khóa” để phát hiện sớm các ca bệnh tiềm ẩn trong cộng đồng.

Việt Nam hiện vẫn nằm trong nhóm các quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao nhất thế giới, đứng thứ 12/30 quốc gia có gánh nặng bệnh lao cao và thứ 10/30 quốc gia có gánh nặng lao kháng thuốc cao. Mặc dù ngành Y tế đã có nhiều nỗ lực, song hệ thống y tế mới phát hiện được khoảng 63% số người mắc lao; gần 40% người bệnh không có triệu chứng và chỉ được phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng, làm gia tăng nguy cơ biến chứng và lây lan.

Bác sĩ thăm khám bệnh nhân điều trị lao tại Bệnh viện Phổi Trung ương.

Từ năm 2026, chủ trương triển khai khám sức khỏe định kỳ cho người dân được xem là bước chuyển quan trọng của ngành Y tế, từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”. Trong đó, việc lồng ghép sàng lọc lao vào khám sức khỏe định kỳ là giải pháp then chốt nhằm phát hiện sớm các ca bệnh tiềm ẩn, hướng tới mục tiêu chấm dứt bệnh lao.

Theo số liệu của Chương trình Chống lao Quốc gia, mỗi năm Việt Nam vẫn ghi nhận hơn 12.000 ca tử vong do lao, cao hơn số người tử vong vì tai nạn giao thông. Năm 2025, cả nước phát hiện trên 119.000 ca bệnh lao, tương đương 63% số ca mắc mới ước tính trong cộng đồng.

Đáng chú ý, khu vực phía Nam đang có gánh nặng bệnh lao cao nhất cả nước, chiếm khoảng 60% tổng số ca mắc. Do đó, cần ưu tiên đầu tư nguồn lực cho công tác phòng, chống lao tại khu vực này.

Bệnh viện Phổi Trung ương và Chương trình Chống lao Quốc gia cũng đề xuất bổ sung nội dung sàng lọc lao vào giấy khám sức khỏe, sổ khám sức khỏe định kỳ; cập nhật yêu cầu đào tạo về kiểm soát bệnh lao đối với đội ngũ bác sĩ; tích hợp theo dõi bệnh lao vào sổ sức khỏe điện tử; lồng ghép sàng lọc lao với các bệnh hô hấp tại y tế cơ sở; đồng thời bảo đảm kinh phí cho hoạt động phát hiện, chẩn đoán và điều trị bệnh.

Theo Chương trình Chống lao Quốc gia, trong các đợt khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc, người dân cần được chụp X-quang ngực; các trường hợp có hình ảnh nghi lao sẽ được chỉ định xét nghiệm GeneXpert để chẩn đoán xác định. Hiện hệ thống y tế đã được trang bị tương đối đầy đủ với 45 xe X-quang kỹ thuật số lưu động, 250 máy X-quang (trong đó có 84 máy di động) và khoảng 500 máy GeneXpert tại 34 tỉnh, thành phố, bảo đảm tính khả thi trong triển khai diện rộng.

Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại Lễ kỷ niệm Ngày Thế giới phòng, chống lao năm 2026

Theo định hướng tại Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 09/9/2025, ngành Y tế tiếp tục chuyển trọng tâm từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, lấy y tế cơ sở làm nền tảng. Từ năm 2026, người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm, qua đó tạo cơ hội phát hiện sớm nhiều bệnh, trong đó có bệnh lao.

Để đạt mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030, cần có sự cam kết mạnh mẽ của các cấp lãnh đạo, sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương và toàn xã hội, nhằm bảo đảm nguồn lực tài chính bền vững và triển khai đồng bộ các giải pháp phòng, chống lao trên phạm vi cả nước./.

Huyền Thị Lê